Κυριακή, 25 Σεπτεμβρίου 2016

Για τη μείωση των φορολογικών συντελεστών

Για τη μείωση των φορολογικών συντελεστών


Οι δεσμεύσεις του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης για ένα επενδυτικό μπουμ 100 δισ. σε βάθος 5ετίας (;) μέσω της μείωσης της φορολογίας και ιδιαίτερα των συντελεστών που αφορούν τις επιχειρήσεις (από το 29% στο 20% εντός διετίας) και τα μερίσματα (από 15% σε 5%) είναι πάρα πολύ ωραίες για να είναι και βάσιμα υλοποιήσιμες.
Και ποιος δεν θέλει σήμερα να δει τη φορολογία του να μειώνεται και να γίνονται μαζικά επενδύσεις που να δημιουργούν δεκάδες χιλιάδες θέσεις απασχόλησης;
Δεν πρόκειται, ωστόσο, για κάποια καινοτόμο λύση ή μαγική συνταγή που μόλις ανακαλύφθηκε για να πέσει καταλυτικά στο πεδίο μάχης της ελληνικής οικονομίας.
Αντιθέτως, έχει μακρά προϊστορία που ξεκινά με τα ριγκανόμικς από τη δεκαετία του ’80 και την καμπύλη του Αμερικανού οικονομολόγου Λάφερ σύμφωνα με την οποία η μείωση του συντελεστή φορολογίας των επιχειρήσεων τις παρακινεί σε ανάληψη επενδύσεων που αυξάνουν την οικονομική δραστηριότητα κι αποφέρουν περισσότερα έσοδα απ’ αυτά που χάνονται με τη μείωση του συντελεστή.
Μια πολύ ωραία θεωρία που δεν επιβεβαιώθηκε, ωστόσο, από την πραγματικότητα, καθώς παρά την υιοθέτησή της από την οικονομική πολιτική στις περισσότερες αναπτυγμένες οικονομίες, οι ρυθμοί ανάπτυξης σταθερά υποχωρούν τα τελευταία 30 χρόνια με αποτέλεσμα σήμερα να μιλάμε για επενδυτική άπνοια ή στασιμότητα παγκοσμίως.
Ας δεχθούμε για την οικονομία της συζήτησης τους ισχυρισμούς του προέδρου της Ν.Δ. πως η σχεδιαζόμενη μείωση των φορολογικών συντελεστών των επιχειρήσεων δεν στηρίζεται ούτε σε περαιτέρω συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους (αλλά στον εξορθολογισμό του) ούτε σε αύξηση της φορολογίας των φτωχότερων τάξεων (αλλά στην ανακούφισή τους).
Πόσο αποτελεσματική αναπτυξιακά μπορεί να αποδειχθεί αυτή η πολιτική;
Την απάντηση μας δίδει η πρόσφατη περίοδος της κρίσης 2009-2015 στην Ε.Ε. όπου εφαρμόστηκε κατά κόρον η μείωση αυτή των συντελεστών με μηδαμινά αποτελέσματα. Ετσι, για παράδειγμα, η Φινλανδία μείωσε τον φορολογικό συντελεστή των επιχειρήσεων από 26% σε 20%, όμως οι επενδύσεις ως ποσοστό στο ΑΕΠ μειώθηκαν από 23% σε 20%.
Η Πορτογαλία τον μείωσε από 25% σε 21%, αλλά οι επενδύσεις της μειώθηκαν αντίστοιχα από 21% σε 15% του ΑΕΠ. Παρομοίως η Σλοβενία τον μείωσε από 21% σε 17%, αλλά οι επενδύσεις της υποχώρησαν από 24% σε 19%. Τέλος, η Ισπανία τον μείωσε από 30% σε 25% με τις επενδύσεις της να υποχωρούν από 24% σε 19,5%.
Υπήρξαν ακόμη τρεις χώρες (Κροατία, Πολωνία, Ρουμανία) με χαμηλούς φορολογικούς συντελεστές 16-20% οι οποίες τους διατήρησαν σταθερά χαμηλά για όλη την περίοδο της κρίσης, χωρίς εν τούτοις να αποφύγουν μια κάμψη στον λόγο επενδύσεων/ΑΕΠ.
Αντίθετα, οι πλέον αναπτυγμένες ευρωπαϊκές οικονομίες (Γερμανία, Γαλλία, Βέλγιο, Αυστρία) παρότι διατήρησαν υψηλούς φορολογικούς συντελεστές καθ’ όλη τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου δεν αντιμετώπισαν κάμψη αλλά μικρή άνοδο των επενδύσεών τους ως προς το ΑΕΠ (στοιχεία KPMG για φορολογικούς συντελεστές και Eurostat για επενδύσεις).
Από τα παραπάνω συνάγεται πως η μείωση των φορολογικών συντελεστών των επιχειρήσεων δεν μπορεί να προσελκύσει τα 100 δισ. που χρειάζεται η οικονομία για να επανέλθει στα προ της κρίσης επίπεδα ανάπτυξής της.
Επιπλέον, συμβάλλει σε μια ανταγωνιστική κούρσα προς τα κάτω των ευρωπαϊκών οικονομιών που μόνους ωφελημένους έχει τις μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις, αφού η μείωση των συντελεστών από μια χώρα θα προκαλεί ανάλογη μείωση από τις άλλες για να διατηρήσουν το φορολογικό πλεονέκτημα αναπληρώνοντας τα χαμένα έσοδα με νέους φόρους στον εργαζόμενο πληθυσμό.
Υπάρχουν, όμως, και δύο πρόσθετες αντιφάσεις στις δεσμεύσεις του προέδρου της Ν.Δ. Πρώτο, η μείωση των συντελεστών στα μερίσματα κατά 10 μάλιστα μονάδες είναι αντιαναπτυξιακή γιατί παρακινεί τους επιχειρηματίες να βγάζουν τα κέρδη τους από την επιχείρηση και να μην τα επενδύουν.
Δεύτερο, είναι απορίας άξια η εκτίμηση της Ν.Δ. πως υπάρχουν 25 δισ. έτοιμα να επενδυθούν στον τουριστικό τομέα της χώρας!
Αρκεί κανείς να διαβάσει το τελευταίο δελτίο του ΣΕΒ για να διαπιστώσει πως ο κλάδος βρίσκεται σε κορυφαία επίπεδα απόδοσης χάρη και στη διεθνή ευνοϊκή συγκυρία, επίπεδα που είναι αμφίβολο αν μπορούν να διατηρηθούν...

Τετάρτη, 14 Σεπτεμβρίου 2016

Επισκόπηση δαπανών στο ΥΠΠΟΑ

Επισκόπηση δαπανών στο ΥΠΠΟΑ

Αποτέλεσμα εικόνας για υπποΜε στόχο την εξοικονόμηση δαπανών που θα βοηθήσει στη χρηματοδότηση κοινωνικών δράσεων και ειδικότερα του Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης, το υπουργείο Οικονομικών ξεκινάει την επισκόπηση δαπανών (spending review) στα υπουργεία και τους εποπτευόμενους φορείς τους.

Τις επόμενες ημέρες αναμένεται να εκδοθεί υπουργική απόφαση, με την οποία θα συστήνεται η συντονιστική επιτροπή που θα αναλάβει να «τρέξει» το spending review και σύμφωνα με πληροφορίες τα υπουργεία θα κληθούν να προσδιορίσουν τους τομείς των προϋπολογισμών τους από τους οποίους θα μπορεί να προκύψει εξοικονόμηση δαπανών έως και 10%.

«Μαξιλάρι»
Η εν λόγω εργασία αποτελεί για την κυβέρνηση ένα «μαξιλάρι» ώστε να μπορέσει να χρηματοδοτήσει κοινωνικές δράσεις που έχει ήδη αποφασίσει. Αν και δεν υπάρχει κάποιος ξεκάθαρος δημοσιονομικός στόχος αυτή τη στιγμή, στο οικονομικό επιτελείο θεωρούν ότι υπάρχουν περιθώρια περιστολής δαπανών χωρίς να επηρεαστεί η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών από το Δημόσιο. Τα οφέλη θα αποτυπωθούν στον προϋπολογισμό του 2018, καθώς η όλη εργασία αναμένεται να ολοκληρωθεί σε δύο φάσεις και έως τον Ιούνιο του 2017. Γι’ αυτό και το όποιο δημοσιονομικό όφελος προκύψει στο τέλος της διαδικασίας, δεν θα ενσωματώνεται στο Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα που αναμένεται να καταθέσει η κυβέρνηση στη Βουλή τον Σεπτέμβριο.
Μέσα στην εβδομάδα, ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Γ. Χουλιαράκης αναφέρθηκε από το βήμα της Βουλής στα σχέδια του υπουργείου Οικονομικών για την επισκόπηση των κρατικών δαπανών. Οπως εξήγησε, το οικονομικό επιτελείο θέλει μέσω αυτής της εργασίας «να γίνει πραγματικότητα η σύζευξη δημοσιονομικής πειθαρχίας και κοινωνικής δικαιοσύνης», αναδεικνύοντας το σκεπτικό πίσω από τις εξοικονομήσεις που επιδιώκονται.
Το spending review θα πραγματοποιηθεί σε δύο φάσεις:
• Το 2016 σε πιλοτικό επίπεδο: Η υπουργική απόφαση για τη σύσταση της συντονιστικής επιτροπής αναμένεται να δημοσιευθεί τις επόμενες ημέρες στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και από αρχές Σεπτεμβρίου θα αναλάβει δράση ελέγχοντας τις δαπάνες τριών υπουργείων. Του υπουργείουΟικονομικών, του υπουργείου Οικονομίας και του υπουργείου Πολιτισμού. Η επιλογή των τριών αυτών υπουργείων για την πιλοτική εφαρμογή της εργασίας έγινε λαμβάνοντας υπόψη ότιαντιπροσωπεύουν το 15% των εποπτευόμενων φορέων της γενικής κυβέρνησης. Επίσης, η επιλογή του υπουργείου Οικονομικών έχει και συμβολική αξία, αφού μέσω αυτού γίνονται οι πληρωμές των πολιτικών προσώπων.
 Στο πρώτο εξάμηνο του 2017 σε όλα τα υπουργεία και τους εποπτευόμενους φορείς τους.Εχοντας ως βάση τα αποτελέσματα του πιλοτικού προγράμματος, το spending review θα επεκταθεί σε όλο τον δημόσιο τομέα. Οι φορείς θα πρέπει να έχουν ολοκληρώσει την επισκόπηση των δαπανών τους έως τον Ιούνιο, ώστε να γίνει επεξεργασία των στοιχείων και να ενσωματωθεί τονΣεπτέμβριο στο προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2018 το όφελος που θα έχει προκύψει, αλλά και το πώς θα αξιοποιηθεί αυτό το όφελος. Βασικός στόχος αυτή τη στιγμή του οικονομικού επιτελείου είναι οι όποιες εξοικονομήσεις προκύψουν να χρηματοδοτήσουν κυρίως το Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης το οποίο υπολογίζεται ότι θα έχει κόστος 900 εκατ. ευρώ.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες των υπουργείων και των υπόλοιπων φορέων του Δημοσίου θα κληθούν, σύμφωνα με πληροφορίες, να απαντήσουν κατά τη διαδικασία του spending review στο ερώτημα «τι μπορούν να κάνουν για να εξοικονομήσουν μέρος των δαπανών τους». Μάλιστα, θα υπάρχουντρία σενάρια για το «μέρος» των δαπανών που θα πρέπει να συρρικνωθούν:
• Με ποιες δράσεις εξοικονομείται το 3% των δαπανών τους για το 2018.
• Με τι μέτρα εξοικονομείται το 5%.
• Πώς μπορεί να προκύψει όφελος 10%.
Στο πλαίσιο της διεξαγωγής της επισκόπησης των δαπανών του κράτους, το υπουργείο Οικονομικών έχει ζητήσει τεχνική βοήθεια από ξένους εμπειρογνώμονες. Σύμφωνα με πληροφορίες, Βρετανοί τεχνοκράτες θα παράσχουν τεχνογνωσία για το πώς μπορεί να οργανωθεί καλύτερα η όλη προσπάθεια, τόσο εκπαιδεύοντας το προσωπικό που θα ασχοληθεί με το spending review όσο και συμβάλλοντας στην επεξεργασία των δεδομένων που θα συγκεντρωθούν.
Τεχνογνωσία από ΔΝΤ
Παράλληλα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) αναμένεται να προσφέρει από τη δική του πλευρά τεχνογνωσία ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσαν οι φορείς του Δημοσίου να προσφέρουν τις ίδιες υπηρεσίες, αλλά με μικρότερο κόστος για τον προϋπολογισμό.